Kaakproblemen bij honden

Net als mensen (en paarden) kunnen honden ook last krijgen van hun kaakgewricht. Het gebeurt zelfs vaker dan je zou denken: veel honden kauwen (te) vaak op taaie speeltjes of buffelhuiden, of doen een sport waarin het kaakgewricht op de proef wordt gesteld. Wat de mogelijke oorzaken zijn van kaakproblemen, en wat de gevolgen kunnen zijn, is het onderwerp van deze blog:

Hoe ziet het kaakgewricht eruit? 

Het kaakgewricht (ook ‘temporomandibulair gewricht’ genoemd) is een gewricht dat uit twee delen bestaat: er is het gewricht tussen het kaakbeen (mandibula) en een discus, en ook het gewricht tussen de discus en het hoofd (het temporaal bot). Deze discus kan je vergelijken met de meniscus in de knie: het verdeelt de krachten in het gewricht, en zorgt ervoor dat het kaakbeen en het temporaal bot beter in elkaar passen. Dit alles wordt verstevigd door een ligament (het lateraal ligament). Naast openen en sluiten van de mond, laat de vorm van dit gewricht behoorlijk wat zijwaartse beweging toe. Dit is nodig bij het kauwen van voedsel.

Om deze bewegingen in goede banen te leiden, zijn er meerdere spieren die samenwerken. De m. masseter is hierbij één van de belangrijkste, en zorgt voor het sluiten van de mond. Afhankelijk van het ras, is deze vaak behoorlijk ontwikkeld. Ook de m. temporalis is een spier met een gelijkaardige werking. Zowel de m. masseter als de m. temporalis bevatten bepaalde vezels die alleen hier terug te vinden zijn. Ze zorgen ervoor dat deze spieren zeer veel kracht kunnen ontwikkelen op korte tijd. Dit is noodzakelijk om te kunnen jagen, kauwen, en als verdediging. Wanneer deze spieren echter te krachtig aangespannen zijn, kunnen ze ook voor problemen zorgen door de grote spanning op dit kaakgewricht.

Ook andere spieren zorgen voor de juiste beweging in het kaakgewricht. Hierbij zijn de m. pterygoideus lateralis en medialis, en de m. digastricus de belangrijkste. Opvallend is dat deze spieren allemaal dezelfde bezenuwing hebben: de n. mandibularis (een tak van de vijfde hersenzenuw). Enkel de m. digastricus wordt ook door een tak van de zevende hersenzenuw bezenuwd.

Wat veroorzaakt problemen in de kaak?

Wanneer de vijfde hersenzenuw te veel geprikkeld is, geeft deze een hypertonie (te veel spanning) op het kaakgewricht. Na verloop van tijd zorgt dit voor problemen, met pijn en kauwproblemen tot gevolg. De discus in het gewricht wordt beschadigd, verplaatst zich en dat geeft pijn. Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer de tiende hersenzenuw (n. vagus) te fel geprikkeld is, dit eveneens te veel prikkeling geeft in de vijfde hersenzenuw (overflow). De n. vagus bezenuwt het grootste deel van de ingewanden. Dit kan er bvb. toe leiden dat problemen van de maag, lever of darmen kunnen resulteren in een verhoogde spanning van de kaakspieren, en dus ook tot kaakproblemen.

Een tweede reden waarom kaakproblemen veroorzaakt kunnen worden, is een verkeerd gebruik van de kaak(spieren). Honden die vaak bijten op kauwbeentjes, buffelhuid, plastic speeltjes,… zetten een te sterke belasting op hun kaakgewricht en zorgen voor een onevenwicht in hun kaakspieren. Laat ze hier dus niet te veel op bijten.

Een veranderde stand van de onderkaak kan eveneens kaakproblemen geven: een onderbeet, overbeet of veranderde stand van de tanden geeft een afwijking in het kauwen. Ook na botbreuken in het kaakbot, luxaties, of ontstekingen kunnen problemen van het kaakgewricht ontstaan.

Sporten waarbij veel kracht van de kaakspieren wordt gevraagd, kunnen ook problemen uitlokken (o.a. pakwerk) . Zoals bij alle sporten geldt ook hier dat deze spieren getraind moeten worden vooraleer ze zwaar te belasten.

Hoe zie je wanneer honden last hebben van hun kaakgewricht?

Minder zin in eten. Als je denkt dat je hond mogelijks een tandprobleem heeft, laat dit dan zeker nakijken door een dierenarts. Want ook dit kan verminderde eetlust geven. Ook wanneer je hond gezwollen lymfeklieren heeft, ga dan zeker langs bij je dierenarts.

Minder zin in apporteren en sporten: Het gebeurt regelmatig dat honden die behandeld werden met osteopathie (opnieuw) willen apporteren. Zelfs al werd het kaakgewricht niet rechtstreeks behandeld.

Tandenknarsen: net als bij mensen, kunnen ook honden last hebben van tandenknarsen wanneer ze te veel spanning in hun kaakspieren hebben. Afbeeldingsresultaat voor jaw dog

Wat doet osteopathie? 

Het mooie aan osteopathie is dat het niet alleen rechtstreeks inwerkt op het zichtbare probleem, maar ook de onderliggende oorzaken aanpakt. Naargelang de oorzaak van het probleem, wordt dan ook gewerkt op verschillende structuren: de kopgewrichten, de organen (maag, darmen, lever,…), blokkaden, overprikkelde zenuwen,… Aangeboren en genetische problemen zoals onderbeet kunnen niet verholpen worden door osteopathie, maar de spieren die hierdoor te hard gespannen staan, kunnen wel behandeld worden.